Bosh miya qon tomirlari nerv hujayralariga kislorod va oziq moddalarni yetkazib beradi. Qon aylanishining buzilishi, tomirlarning torayishi va ularning devorlaridagi patologik o‘zgarishlar jiddiy nevrologik asoratlar xavfini oshirishi mumkin. Ayrim qon tomir kasalliklari esa uzoq vaqt davomida yaqqol belgilarsiz kechadi.
Bosh miya qon tomirlarini tekshirishning zamonaviy va informativ usullaridan biri magnit-rezonans angiografiya (MRA) hisoblanadi. Ushbu tekshiruv qon tomirlarining tasvirini olish, ularning tuzilishi va qon oqimining xususiyatlarini baholash imkonini beradi.
Magnit-rezonans angiografiya — qon tomirlarini tekshirishga mo‘ljallangan maxsus MRT usuli hisoblanadi.
Ushbu tekshiruv yordamida shifokor bosh miya arteriyalarining holatini, tomirlar bo‘shlig‘ini va qon oqimining ayrim xususiyatlarini baholashi mumkin. MRAning ayrim turlari kontrast modda yuborilmasdan ham amalga oshiriladi.
Oddiy bosh miya MRT tekshiruvi asosan miya to‘qimalarini o‘rganishga qaratilgan bo‘lsa, magnit-rezonans angiografiya qon tomirlar tizimini batafsilroq tekshirishga yordam beradi.
Ushbu tekshiruv quyidagi patologik o‘zgarishlarni aniqlashga yordam berishi mumkin:
anevrizmalar — qon tomir devorining patologik kengayishi;
stenozlar — qon tomirlari bo‘shlig‘ining torayishi;
qon tomir malformatsiyalari — arteriya va venalar o‘rtasidagi g‘ayritabiiy bog‘lanishlar;
ateroskleroz bilan bog‘liq ayrim qon tomir o‘zgarishlari;
bosh miya qon aylanishining ayrim buzilishlari;
qon tomir tizimidagi boshqa strukturaviy o‘zgarishlar.
Tekshiruv natijalari bemorning shikoyatlari, kasallik tarixi va boshqa diagnostik ma’lumotlar bilan birgalikda shifokor tomonidan baholanadi.
Shifokor quyidagi shikoyatlar va holatlarda MRA tekshiruvini tavsiya qilishi mumkin:
tez-tez takrorlanadigan yoki noodatiy bosh og‘rig‘i;
kelib chiqishi noma’lum bo‘lgan bosh aylanishi;
vaqtinchalik ko‘rish buzilishlari;
bosh miya qon aylanishi buzilishiga shubha;
takroriy uvishish yoki mushaklar kuchsizligi holatlari;
bosh miya qon tomirlarida anevrizma mavjudligiga shubha;
avval aniqlangan qon tomir patologiyalarini kuzatish zarurati.
Shuni unutmaslik kerakki, bosh og‘rig‘i yoki bosh aylanishi har doim ham qon tomir kasalliklari bilan bog‘liq bo‘lmaydi. Tekshiruv zarurligi bemorning holati baholangandan so‘ng shifokor tomonidan belgilanadi.
Agar to‘satdan nutq buzilishi, yuzning bir tomoni osilib qolishi, qo‘l yoki oyoqda, ayniqsa tananing bir tomonida kuchsizlik paydo bo‘lsa, zudlik bilan tez tibbiy yordam chaqirish kerak. Bunday belgilar insultdan darak berishi mumkin.
Har ikkala tekshiruv magnit-rezonans tomografiya yordamida amalga oshiriladi, ammo ularning diagnostik maqsadlari farq qiladi.
Bosh miya MRT miya to‘qimalarining tuzilishini o‘rganish, o‘smalar, yallig‘lanish o‘zgarishlari va qon tomir kasalliklari oqibatlarini aniqlashga yordam beradi.
MRA esa asosan arteriyalarni tasvirlash va ularning holatini baholashga qaratilgan.
Ayrim hollarda shifokor bosh miya va uning qon tomirlari haqida to‘liqroq ma’lumot olish uchun ikkala tekshiruvni ham birgalikda tavsiya qilishi mumkin.
Magnit-rezonans angiografiya (MRA) asosan bosh miyani qon bilan ta’minlaydigan arteriyalarni tekshirish uchun qo‘llaniladi.
Magnit-rezonans venografiya (MRV) esa bosh miya venalari va venoz sinuslarini o‘rganishga yordam beradi. Ushbu tekshiruv venoz qon oqimi buzilishi yoki venoz sinuslar tromboziga shubha qilinganda tavsiya etilishi mumkin.
Tekshiruv turini tanlash bemorning shikoyatlari va taxmin qilinayotgan tashxisga bog‘liq.
Tekshiruv odatda og‘riqsiz kechadi va jarrohlik aralashuvini talab qilmaydi.
Tekshiruv davomida:
bemor maxsus diagnostika stoliga yotqiziladi;
stol magnit-rezonans tomograf apparati ichiga harakatlanadi;
apparat magnit maydon va radiochastotali impulslar yordamida qon tomirlarining tasvirlarini oladi;
olingan ma’lumotlar qayta ishlanadi va radiolog-shifokor tomonidan tahlil qilinadi.
Tekshiruv vaqtida imkon qadar qimirlamaslik muhim, chunki harakatlar tasvir sifatiga ta’sir qilishi mumkin.
Jarayon davomiyligi tanlangan tekshiruv protokoliga bog‘liq.
Har doim ham kontrast modda talab qilinmaydi. MRAning ayrim turlari qon tomirlarini kontrast moddasiz tekshirish imkonini beradi.
Ba’zi holatlarda batafsilroq diagnostik ma’lumot olish uchun shifokor kontrast modda bilan tekshiruv o‘tkazishni tavsiya qilishi mumkin.
Tekshiruvdan oldin buyrak kasalliklari, kontrast moddalarga avvalgi allergik reaksiyalar, homiladorlik ehtimoli va surunkali kasalliklar haqida tibbiyot xodimiga ma’lumot berish muhim.
Ko‘p hollarda maxsus tayyorgarlik talab qilinmaydi. Biroq tekshiruvdan oldin quyidagilarga e’tibor berish tavsiya etiladi:
taqinchoqlar, soatlar va boshqa metall buyumlarni yechish;
implantlar, yurak stimulyatorlari va boshqa tibbiy qurilmalar mavjudligi haqida shifokorga xabar berish;
avvalgi tekshiruv natijalarini, agar mavjud bo‘lsa, olib kelish;
klaustrofobiya mavjudligi haqida oldindan ma’lumot berish;
kontrast modda ishlatiladigan bo‘lsa, tibbiyot xodimining tavsiyalariga amal qilish.
Tekshiruvdan oldin mutaxassis mumkin bo‘lgan qarshi ko‘rsatmalarni aniqlashtiradi.
Kimyo University Hospital klinikasida bemorlar bosh miya MRT, magnit-rezonans angiografiya (MRA) va magnit-rezonans venografiya (MRV) tekshiruvlaridan o‘tishlari mumkin.
Tekshiruvlar 1,5 Tesla magnit maydon kuchiga ega zamonaviy United Imaging uMR 670 magnit-rezonans tomografida amalga oshiriladi.
Klinikamiz diagnostikasining afzalliklari:
United Imaging uMR 670 (1,5 Tesla) zamonaviy MRT apparati;
turli xil MRT tekshiruvlarini o‘tkazish imkoniyati;
tekshirilayotgan anatomik tuzilmalarning batafsil tasvirlarini olish;
tajribali radiolog-shifokorlar;
bir klinikada kompleks diagnostikadan o‘tish imkoniyati;
har bir bemorga individual yondashuv.
Agar sizda muntazam bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, ko‘rish buzilishi yoki boshqa nevrologik belgilar kuzatilsa, mutaxassis maslahatini kechiktirmang.
O‘zboshimchalik bilan MRT tekshiruvini belgilash tavsiya etilmaydi. Shifokor sizga qon tomirlari MRT, oddiy bosh miya MRT yoki boshqa diagnostika usuli kerakligini aniqlaydi.
Bosh miya qon tomirlari MRT — anevrizmalar, qon tomirlarining torayishi va boshqa patologik o‘zgarishlarni aniqlashga yordam beradigan zamonaviy diagnostika usulidir.
O‘z vaqtida tekshiruvdan o‘tish qon tomirlarining holati haqida zarur ma’lumot olish va shifokorga keyingi kuzatuv yoki davolash usulini tanlashda yordam beradi.
Kimyo University Hospital klinikasida United Imaging uMR 670 (1,5 Tesla) apparatida zamonaviy MRT diagnostikasi xizmatlari mavjud. Professional yondashuv va zamonaviy diagnostika texnologiyalari bemorlarni sifatli tekshirishga yordam beradi.
