50 yoshdan keyin ayol organizmi jiddiy gormonal o‘zgarishlarni boshdan kechiradi. Menopauza nafaqat kayfiyat yoki teri holatiga, balki moddalar almashinuviga, xususan — hujayralarning insulinga sezgirligiga ham ta’sir qiladi. Aynan shu yoshda 2-toifa qandli diabet rivojlanish xavfi ortadi.
Kimyo University Hospital endokrinologlari, hatto hech narsa bezovta qilmasa ham, yiliga kamida ikki marta qondagi glyukoza darajasini tekshirib turishni tavsiya qiladilar. Ushbu maqolada sizning yoshingiz uchun qaysi ko‘rsatkichlar norma hisoblanishi va qachon xavotir olish kerakligini ko‘rib chiqamiz.
Kapillyar qon (barmoqdan) va venoz qon (venadan) normalari biroz farq qilishini tushunish muhimdir. Kimyo University Hospital laboratoriyasida biz venoz plazma bo‘yicha xalqaro diagnostika standartlaridan foydalanamiz, chunki bu usul eng aniq hisoblanadi.
Quyida tahlil natijalarini tushunish uchun ko‘rsatkichlar keltirilgan:
Norma: 3.8 – 5.9 mmol/l.
Preddiabet (diabet oldi holati): 6.1 – 6.9 mmol/l.
Diabet (davolanishni talab qiladi): 7.0 mmol/l va undan yuqori.
Norma: 3.3 – 5.5 mmol/l.
Preddiabet (diabet oldi holati): 5.6 – 6.0 mmol/l.
Diabet (davolanishni talab qiladi): 6.1 mmol/l va undan yuqori.
Norma: 7.8 mmol/l gacha.
Preddiabet: 7.8 – 11.0 mmol/l.
Diabet (davolanishni talab qiladi): 11.1 mmol/l va undan yuqori.
E’tibor bering: yosh o‘tishi bilan normaning yuqori chegarasi biroz ko‘tariladi. Agar 30 yoshlilar uchun ideal ko‘rsatkich 5.5 mmol/l gacha bo‘lsa, 50 yoshdan keyin och qoringa 5.8–5.9 mmol/l ko‘rsatkichi ruxsat etilgan chegaraviy qiymat hisoblanadi.
Asosiy sabab — estrogen gormoni ishlab chiqarilishining kamayishi. Ushbu gormonlar qon tomirlarini himoya qiladi va organizmga glyukozani o‘zlashtirishga yordam beradi. Ular kamayganda, oshqozon osti bezi zo‘riqish bilan ishlay boshlaydi.
Qo‘shimcha xavf omillari:
Ortiqcha vazn. Ayniqsa qorin sohasidagi (abdominal) yog‘lar xavflidir.
Jismoniy faollikning pasayishi.
Dori vositalarini qabul qilish. Qon bosimi yoki steroid dorilar qand miqdorini oshirishi mumkin.
Genetika. Agar ota-onada diabet bo‘lgan bo‘lsa, xavf ortadi.
Ko‘pincha 2-toifa diabet belgisiz rivojlanadi ("tinch qotil"). Biroq, ayollar ko‘pincha yosh bilan bog‘lab e’tibor bermaydigan bilvosita belgilar mavjud:
Og‘iz qurishi va chanqoq. Oddiy holatdagidan ko‘ra tez-tez suv ichgingiz keladi, ayniqsa tunda.
Tez-tez siyish.
Teri qichishishi. Ayniqsa chot sohasida qichishish yoki ko‘rinadigan toshmalarsiz teri qichishi.
Jarohatlarning yomon bitishi. Tirnalgan joylar haftalab tuzalmaydi.
Ovqatdan keyin holsizlik va uyquchanlik.
Ko‘rish qobiliyatining yomonlashishi. Ko‘z oldidagi tasvir xiralashadi.
Agar uy sharoitidagi glyukometr normadan yuqori raqamlarni ko‘rsatsa, vahima qilmang, lekin shifokor qabulini ham kechiktirmang. Uyda ishlatiladigan asboblar ko‘pincha xatolik berishi mumkin.
Klinikamizda biz kompleks tashxis o‘tkazamiz:
Glyukoza uchun laboratoriya tahlili (venoz qon).
Glikirlangan gemoglobin (HbA1c). Bu tahlil so‘nggi 3 oy ichidagi o‘rtacha qand miqdorini ko‘rsatadi — yashirin diabetni aniqlashning eng ishonchli usuli.
Endokrinolog maslahati. Shifokor shunchaki dori yozib bermaydi, balki ko‘rsatkichlarni normaga qaytarishga yordam beradigan parhez va turmush tarzini tanlab beradi.
50 yoshda hayot endi boshlanadi va diabet — bu hukm emas, balki o‘ziga e’tiborliroq bo‘lish uchun sababdir. O‘z vaqtida nazorat qilish kasallikni jilovlash va to‘laqonli hayot kechirish imkonini beradi.
Sog‘lig‘ingizni bugunoq tekshiring.
